و قد جمل الرجل به ضمّ ( ميم ) جمالا فهو جميل ، و امرأة جميله و جملَّه تجميلا يعنى او را آراست ، و سلامت از فول اهل زبان است كه گويند : فلان از بلاها در امان است در برگزيدهء صحاح چنين آمده است . معناى سخن امام ( ع ) اين است كه هر كه به صحّت بدن و سلامتى ايمان متّصف شود نيكوترين نعمتهاى دنيا و آخرت در او گرد آمده است ، چون نعمتى نيكوتر و برتر از سلامتى وجود ندارد چنان كه گفته مىشود : بهترين ثروت تندرستى است ، و ممكن است مقصود از سلامتى در امان بودن ديگران از آزار مرد باشد . يعنى برترين حالات مرد آن است كه ديگرى از آزار و ستم او در امان باشد چنان كه گفته مىشود : مسلمان كسى است كه مسلمانان از دست و زبانش در امان باشند و خدا داناتر است . 31 - لا داء اعيا من الجهل . امير مؤمنان ( ع ) فرمود : هيچ دردى بى درمانتر از نادانى نيست . شارح گويد : داء بيمارى است از اين ماده مىگويى داء يداء از خاف يخاف داء به مدّ و جمع آن ادواء است ، و أعيا اسم تفضيل از اعياء بر خلاف قياس آمده گفته مىشود : داء اعيا يعنى مرضى دشوار كه دوا ندارد و گويا پزشكان را ناتوان كرده است ، و ظاهر اين است كه مقصود از جهل نادانى كامل است كه جزء سرشت او باشد كه جهل مركَّب نام دارد چون جهل غير مركب بر طرف شدنش آسان است . معناى سخن مولا اين است كه - جهل مركب بيمارى سختى است كه دوا ندارد و براى صاحبش موجب بدبختى و سنگدلى مىگردد و او را مانع از پذيرفتن حق مىشود و نمىگذارد هدايت گردد بنا بر اين داروى نشانه هاى روشن ( حقيقت ) و درمان معجزات درخشان پيامبران به حال او نفعى ندارد بلكه بيزارى و كبرورزى او را فزونتر مىكند چنان كه خداى متعال از قول نوح پيامبر مىفرمايد : دعاى من جز فرار آنها را نيافزود ( 1 ) ، خداى به لطف خود ما را از تاريكى و نادانى و تبهكارى حفظ فرمايد ، و به فضل خويش ما را به راه حق و هدايت رهنمون شود كه او به بندگان بسيار مهربان است ( 2 ) .

--> ( 1 ) سورهء نوح ( 71 ) آيه 6 . ( 2 ) از فرمودهء خدا * ( وَالله رَؤُفٌ بِالْعِبادِ ) * اقتباس شده است ( . . . آخر آيه 207 سورهء بقره ( 2 ) و همچنين آخر آيه 30 سورهء عمران ( 3 ) .